αρχική σελίδα ποίηση "Τούτο είν' το δέντρο, το δέντρο του λαού, όλων των λαών, της λευτεριάς, της πάλης..." (Πάμπλο Νερούντα)
"Τούτο είν' το δέντρο, το δέντρο του λαού, όλων των λαών, της λευτεριάς, της πάλης..." (Πάμπλο Νερούντα) PDF Εκτύπωση E-mail
αρθρογραφία - ποίηση
Συντάχθηκε απο τον/την Ποιήματα του ΠΑΜΠΛΟ ΝΕΡΟΥΝΤΑ   
Κυριακή, 24 Σεπτεμβρίου 2017 21:18
   

image

Μικρό ποιητικό αφιέρωμα στον Πάμπλο Νερούντα, 
καθώς συμπληρώθηκαν  44 χρόνια από το θάνατό του το 1973

  Στις 23 του Σεπτέμβρη 1973 μέσα στο μαύρο σκοτάδι της φασιστικής σκλαβιάς που έπεσε βαρύ πάνω στο λαό της Χιλής, μετά την επικράτηση του καθοδηγούμενου από τους γιάγκηδες ιμπεριαλιστές δολοφονικού πραξικοπήματος υπό την ηγεσία του "χασάπη" στρατηγού Πινοτσέτ στις 11 του ίδιου μήνα, έφυγε από τη ζωή ο κορυφαίος κομμουνιστής ποιητής του 20ου αιώνα, ο αξεπέραστος βάρδος του επαναστατικού- αντιιμπεριαλιστικού κινήματος της Λατινικής Αμερικής ΠΑΜΠΛΟ ΝΕΡΟΥΝΤΑ (ποιητικό ψευδώνυμο του Νεφταλί Ρικάρδο Ρέγιες Μπασσάλτο, που γεννήθηκε το 1904). Τιμώντας τη μνήμη και το έργο του δημιουργού του ¨"Κάντο Χενεράλ", η ιστοσελίδα μας αναδημοσιεύει σήμερα τρία ποιήματά του, καθώς και ένα ποίημα που αφιέρωσε στον Νερούντα ο Γιάννης Ρίτσος το 1955.
1.
Πάμπλο Νερούντα

Οι ελευθερωτές  (Los Libertadores)

το πρώτο στη σειρά ποίημα από το "Canto General" ("Κάντο Χενεράλ" = Τραγούδι Οικουμενικό )


Και νάσου το δέντρο, το δέντρο

της καταιγίδας, του λαού το δέντρο.

Από τη γη βγαίνουν οι ήρωές του

όπως απ' το χυμό τα φύλλα

και χιμάει τ' αγέρι στη φυλλωσιά

της άγριας κοσμοπλημμύρας

ώσπου τον καπνό να ρίξει

του ψωμιού ξανά στο χώμα.

 

Και νάσου το δέντρο, το δέντρο

θρεμμένο με γυμνούς νεκρούς μας,

αιμόφυρτους νεκρούς, μαστιγωμένους,

νεκρούς με πρόσωπα μακάβρια,

σουβλισμένους σε κοντάρια,

στη φωτιά καψαλισμένους,

με μπαλντά αποκεφαλισμένους,

τετρασκισμένους από τ' άτια,

σταυρωμένους μες στην εκκλησία.

 

Και νάσου το δέντρο, το δέντρο

με τις ζωντανές τις ρίζες,

τροφή του έγινε το μαρτύριο,

οι ρίζες του ρουφήξαν αίμα

κι από τη γης τράβηξε δάκρυα·

τ' ανέβασε με τα κλαριά του

σ' όλη την αρχιτεκτονική του.

Γινήκανε αόρατα άνθη

κάποτε θαμμένα άνθια

κι άλλοτε φωτολουσμένα

πάνω στα πέταλα σαν άστρα.

 

Κι ο άνθρωπος εμάζεψε στους κλώνους

τους ανθούς τους γινομένους,

περάσαν από χέρι σε χέρι

σαν τις μαγνόλιες ή τα ρόδια,

κι απέ τη γης ανοίξανε

και ψήλωσαν μέχρι τ' αστέρια.

 

Το δέντρο είν' αυτό των ελευθέρων.

Το δέντρο γη, το δέντρο νέφος.

Δέντρο ψωμί, το δέντρο βέλος,

δέντρο γροθιά, το φλογοδέντρι.

Νερά το ζώνουν αφρισμένα

του μαύρου κι άραχνου καιρού μας,

μα στο κατάρτι του βαστάει

το σύμβολο της δύναμής του.

 

Άλλες φορές γκρεμίζονται ξανά

οι κλάρες του απ' το θυμό σπασμένες

και μια στάχτη όλο φοβέρα

τ' αρχαίο μεγαλείο του κρύβει·

έτσι ξεπέρασε τα παλιοχρόνια

και γλίτωσε απ' την αγωνία,

ωσότου ένα μυστικό χέρι,

μπράτσα κλαδιά αμέτρητα,

ο λαός, φύλαξε τα κουτσούρια,

έκρυψε τους αγέραστους κορμούς

του σφαγμένου μεγαλοδέντρου

που έφτασε σ' όλα τα μέρη

πηγαίνοντας μ' όλες τις ρίζες.

Τούτο είν' το δέντρο, το δέντρο

του λαού, των λαών πάντων,

της λευτεριάς, της πάλης.

 

Ζύγωσε στα μακρύμαλλά του

τις νιες αχτίδες να χαϊδέψεις,

μπήξε στις φάμπρικες το χέρι

όπου ο λαχταριστός καρπός του

διαδίδει φως την κάθε μέρα.

Τη γης τούτη σήκω στα χέρια σου,

πάρε το μερτικό της λάμψης,

πάρε το ξεροκόμματο, το μήλο,

το άλογο και την καρδιά σου,

στείλε στο μέτωπο φυλάκους

στα σύνορα της φυλλωσιάς του.

 

Υπερασπίσου των ανθών τις άκρες,

τις εχθρικές νύχτες μοιράσου,

καρτέρα της αυγής τον κρόκο,

ανάσανε τα διάσελα με τ' άστρα,

βαστώντας το δεντρί, το δέντρο

που στην καρδιά της γης βλασταίνει.

μετάφραση.: Παντελής Τρωγάδης

 

Αποτέλεσμα εικόνας για Πάμπλο Νερούντα"


 

 

2.

Πάμπλο Νερούντα

Σατράπες

(11 Σεπτέμβρη 1973)


Νίξον, Φρέϋ και Πινοτσέτ
ως τώρα, ως τούτο τον πικρό
μήνα Σεπτέμβρη του 1973,
με τον Μπορνταμπέρι, τον Γκαρατσάτσου και τον Μπαντζέρ,
ύαινες αχόρταγες, τρωκτικά,
σιγοτρώνε τα λάβαρα,
τα καταχτημένα με τόσο αίμα, με τόση φωτιά,
στα τσιφλίκια ποδοπατημένα,
διαβολικοί δραγουμιστές,
σατράπες, μύριες φορές πουλημένοι,
ξεπουλητάδες βαλτοί
από τους λύκους της Νέας Υόρκης…

πεινασμένες για δολλάρια μηχανές,
σημαδεμένοι από τα θύματα
των λαών που θυσιάσατε,
εκπορνευμένοι μικροπωλητές
ψωμιού και αέρα αμερικάνικου,
εγκληματικοί βούρκοι, συμμορίες
από μαστρωπούς μπόσηδες
δίχως άλλο νόμο απ’τα βασανιστήρια
και την πείνα που μαστιγώνει τους λαούς…


                                                                       (Δημοσιεύτηκε στον παράνομο τότε "ΟΔΗΓΗΤΗ",το Σεπτέμβρη του ’73)


pablo-neruda-junto-a-allende-foto-de-sara-facio-exposicion-gam




3.

Πάμπλο Νερούντα


"Είπαν «σύντροφε» στον κόσμο...
Έφεραν φως στο βαθύ σκοτάδι..."

Αποτέλεσμα εικόνας για οκτωβριανη επανασταση


Μέσα σε τρία δωμάτια του αρχαίου Κρεμλίνου
ζει ένας άνδρας με το όνομα Ιωσήφ Στάλιν.
Το φως σβήνει αργά στο δωμάτιό του.
Ο κόσμος και η χώρα του
δεν τον αφήνουν να ξεκουραστεί.
Άλλοι ήρωες έδωσαν ζωή σε μια χώρα.
Πέρα από αυτό,
ο ίδιος κατάφερε να κατανοήσει,
να χτίσει και να προστατεύσει τη δική του.
Η αχανής χώρα, λοιπόν,
είναι κομμάτι του εαυτού του
και δεν μπορεί ο ίδιος να ξεκουραστεί,
γιατί δεν μπορεί κι η ίδια.

Σε άλλους καιρούς,
χιόνι και μπαρούτι τον βρήκαν
να αναμετριέται με τους παλιούς ληστές
που εύχονταν (όπως και τώρα)
να αναβιώσουν
τον κόμπο και τη δυστυχία,
την αγωνία των δουλοπάροικων,
τον ανείπωτο πόνο εκατομμυρίων φτωχών.
Ήταν ενάντια στους Βράνγκελ 
και στους Ντενίκιν
που είχαν σταλεί από τη Δύση
για να «προστατεύσουν τον πολιτισμό».
Εκεί ξεμπροστιάστηκαν, αυτοί οι υπερασπιστές των δημίων,
και μέσα από τα μεγάλη εδάφη της ΕΣΣΔ,
ο Στάλιν δούλευε νύχτα μέρα.

Αλλά, αργότερα σ’ ένα κύμα πολέμου
ήρθαν οι Γερμανοί
καθοδηγούμενοι από τον Τσάμπερλεν
Ο Στάλιν τούς αντιμετώπισε σε όλα τα μέτωπα,
σε όλα τα υποχωρήματά τους,
σε όλα τα προχωρήματα
και μέχρι το Βερολίνο σαν μια θύελλα
του λαού έφτασαν οι γιοι,
φέρνοντας μεγάλη ειρήνη  στη Ρωσία.

Ο Μολότοφ και ο Βοροσίλωφ είναι εκεί,
τους βλέπω με τους άλλους,
τους υψηλόβαθμους στρατηγούς,
τους ακούραστους.
Σταθεροί σαν χιονισμένες βελανιδιές.
Κανείς τους δεν έχει παλάτια.
Κανείς τους δεν έχει στρατιές σκλάβων.
Κανείς δεν έγινε πλούσιος απ’ τον πόλεμο,
πουλώντας αίμα.
Κανείς τους, σαν το παγώνι, δεν ταξιδεύει
στο Ρίο Ντε Τζανέιρο ή την Μπογκοτά
να προστάξει τιποτένιους σατράπηδες,
αιματοβαμμένους βασανιστές.
Κανείς τους δεν έχει διακόσιες σουίτες,
κανείς τους δεν κατέχει
μερίδιο σε βιομηχανίες εξοπλισμών,
μα όλοι τους έχουν μερίδιο
στη χαρά και στην οικοδόμηση
αυτής της τεράστιας χώρας,
όπου ακούγεται ο ερχομός της αυγής
μετά τη νύχτα του θανάτου.


Καμία καμήλα δεν θα περάσει
απ’ το μάτι αυτής της βελόνας.
Καθάρισαν τα χωριά.
Μοίρασαν τη  γη.
Ανύψωσαν τον δούλο
Εξάλειψαν τον ζητιάνο.
Εξολόθρευσαν το κακό.
Έφεραν φως στο βαθύ σκοτάδι.

μετάφραση του συναγωνιστή Κ.Α.
στην ιστοσελίδα "ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΤΙΣ  ΓΕΙΤΟΝΙΕΣ"
-με ορισμένες μικρές παρεμβάσεις  στην  απόδοση μερικών λέξεων από τη δική μας ιστοσελίδα

Υποσημειώσεις του Κ.Α.

(Wrangel: αξιωματικός του Ρωσικού Αυτοκρατορικού Στρατού)
(Denikin: αντιστράτηγος του Ρωσικού Αυτοκρατορικού Στρατού)
(Chamberlain: πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου).

ΥΓ1: Το ποίημα μεταφράστηκε από δημοσίευσή του στην  εφημερίδα της Επαναστατικής Οργάνωσης Εργασίας (ΗΠΑ).

ΥΓ2: Είναι ανάγκη, στους σκοτεινούς καιρούς που ζούμε, με το κεφάλαιο να παίρνει την ιστορική του ρεβάνς, αφοπλίζοντας παράλληλα τους λαούς πολιτικά και ιδεολογικά, φοβούμενο την οργάνωση και την αντίστασή τους απέναντί του, να αποκαταστήσουμε με κάθε τρόπο την ιστορική αλήθεια, όχι τόσο για το χθες, όσο για το σήμερα. Αποτελεί καθήκον κάθε προοδευτικού, αριστερού ανθρώπου να αντιπαρατεθεί με την αντικομμουνιστική υστερία που έχει εξαπολύσει με μανία το σύστημα το τελευταίο διάστημα, θέλοντας όχι μόνο να βλάψει το ίδιο το κομμουνιστικό κίνημα, μα συνολικά τους λαούς και τα "εγκλήματά" τους, δηλαδή τους αγώνες τους.

Κ.Α.




4.
Γιάννης Ρίτσος

Στον Πάμπλο Νερούντα
(Καθυστερημένη απάντηση σ’ επιστολή του ανεπίδοτη)


Πάμπλο
Πάμπλο Νερούντα
αδελφέ μου
αδελφέ του κόσμου
το γράμμα που μούστειλες δεν τόλαβα-
πολλά σίδερα βάζουν στη νύχτα
για να μην ανταμώσουν τα χέρια μας-

Δεν ξέρουν
πως τα χέρια μας σκάβουν κάτω απ΄ τα σίδερα
Δεν ξέρουν
πως οι στίχοι μας ανατέλλουν πάνω απ΄ τα σίδερα
Δεν ξέρουν
πως για μας σίδερα δεν υπάρχουν.

Μες τον μεγάλον άνεμο, πάνω απ΄ τις πολιτείες, μες τις νύχτες
Χτυπούν ολάνοιχτα τα δυό παντζιούρια της καρδιάς μας

Όταν το λάδι της σιωπής φτάνει πιο πάνω απ’ τις στέγες
ακούω να ξεδιπλώνονται οι σημαίες των στίχων σου
κι ο καλπασμός του αλόγου σου.
Η νύχτα φουσκώνει απ’ την αναμονή των τυμπάνων

Όταν χτυπάει την πόρτα μου το φως
επιμένοντας να μου χαρίσει ακόμη ένα παράθυρο
επιμένοντας να του υπογράψω την κατάφαση του
είσαι εσύ Πάμπλο που χτυπάς την πόρτα μου
εσύ που βεβαιώνεις το γνήσιο της υπογραφής μου.
Σ’ ευχαριστώ.

Πάμπλο
εδώ σιμά
πιο σιμά στην καρδιά μας
είναι η Καισαριανή κ΄ η Κοκκινιά
είναι το Δίστομο και τα Καλάβρυτα. Εδώ
σ΄ έναν διάτρητο καμένο τοίχο θα διαβάσεις
ολόκληρη την ιστορία του ανθρώπου.

Εσύ που την αντίσταση στη νύχτα και στο κρύο
εσύ που ταξίδεψες έφιππος απέραντες νύχτες
ντυμένος μόνο του πουκάμισο απ΄ τη μυρουδιά του μουσκεμένου δάσους
εσύ που ξέρεις τα΄ αμπάρια των πλοίων τα κατάφορτα με τις σκιές
των πνιγμένων
εσύ που διακρίνεις τον αδελφό απ΄ τον τρόπο που διπλώνει την εφημερίδα του
απ΄ τον τρόπο που δαγκώνει το ψωμί και σωπαίνει
απ΄ τη γωνία που κάνουν τα γόνατα του το βράδυ
απ΄ το θόρυβο που κάνουν τα φρύδια του μόλις ξημερώνει
και προπάντων απ΄ το μαχαίρι της ματιάς του αντίκρη στη ματαιότητα
ΕΣΥ ΜΑΣ ΓΝΩΡΙΖΕΙΣ
Σπίτια με την καπνιά και τη σκόνη του χρόνου
μικρά εστιατόρια μισοκρυμμένα στον ίσκιο τους
το παράθυρο που βλέπει στη μάντρα με τα σκουπίδια και τα λασπωμένα κανάτια
ενα τραπέζι στρωμένο μα λαδωμένο στρατσόχαρτο
ένα σκληρό σκαμνί όπου δυσκολεύεται να κάτσει μάντης
ένα λαμπιόνι με μισό μέτρο καπνισμένο ορίζοντα
ένας ορίζοντας χωρίς μέτρο
ένα όνειρο κομμένο στη μέση
η προδοσία ενός φίλου
μια φέτα μπαγιάτικο ψωμί δαγκωμένη
ένα παπούτσι μπροστά στο κρεββάτι, τ΄άλλο πάνω στο βουνό-
Πρέπει να συμπληρώσουμε την ιστορία.
πρέπει να βρούμε το χέρι που θα πει ναι στο χέρι μας
πρέπει να βρούμε τα μάτια που θα πουν ναι σ΄ολόκληρο το σώμα, σ΄ολόκληρο το όνειρο.
σ’ολόκληρη τη ζωή και στα μάτια μας που κοιτάζουν τα’ ολόκληρο.
Ο ήλιος δεν ψεύδεται.
Μπορούμε λοιπόν να πιστεύουμε.


Πάμπλο
Πάμπλο Νερούντα
Αδελφέ μου
ορθοί κ’ οι δυό μας
με τη διάφανη ασπίδα του ποιήματος
στεκόμαστε μπροστά στις ξιφολόγχες.
Γειά σου σύντροφε.

Αθήνα –Σάμος
Ιούνιος και Ιούλιος 1955
 

Προσθήκη νέου σχολίου


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση